piątek, 8 września 2006

Kozłowo w samym środku Węgier

Gdy się spojrzy na mapę Węgier, to na samym środku tej mapy jest miasto Kecskemét. Zlitowałem się sam nad sobą i ustaliłem, że wymawia się „keczkemyjt”, z akcentem na pierwsze „e”. Dodajmy, że kecske to koza, więc w zasadzie mamy do czynienia z Kozłowem. Kozę odnajdziemy zresztą w herbie miasta.


Pierwsza osada w dzisiejszym Kozłowie, przepraszam – Kecskemét, powstała tuż po przybyciu Madziarów do Kotliny Panońskiej. Zniszczyli ją Tatarzy w 1241 roku (wraz z naszym Sandomierzem czy Krakowem). Odbudowana przez dzielnych Węgrów miejscowość uzyskała prawa miejskie w 1368 roku. Dziś to stolica regionu.


Najbardziej znanym miejscem w Kecskemét jest Cifrapalota czyli Zdobny Pałac.


Secesyjny budynek w stylu Art Nouveau zaprojektował w 1902 roku Géza Marcus. Węgrzy odnaleźli w tej architekturze „patriotyczny romantyzm”. Budowlę wzniesiono w latach 1911-1913. Powstała tam galeria handlowa i mieszkania. Dziś też znajduje się tam galeria. Malarstwa.


Budynek trudno opisywać amatorskim aparatem pojęciowym, więc lepiej po prostu popatrzeć...


Naprzeciwko Cifrapalota stoi synagoga z 1871 roku.


Zbudowana została w stylu romantyczno-mauretańskim. W 1911 roku podniszczyło ją trzęsienie ziemi, a pod koniec II wojny światowej wiadomo co.


Obecnie znajduje się w niej Dom Nauki i Techniki (Tudomány és Technika Háza).


Wcześniejszym niż Cifrapalota przykładem narodowej secesji jest Városhaza czyli ratusz. Powstał w latach 1893-1897 (stary ratusz zniszczono w XVIII wieku). Twórcami budynku są architekci Ödön Lechner i Gyula Pártos.


W budynku odnajdziemy motywy węgierskiej i tureckiej (a jednak) sztuki ludowej oraz francuskiego renesansu. Każdy odnajduje na własną rękę. I sprawdza, co to są majoliki.


Obok ratusza stoi Nagytemplom czyli Wielki Kościół. Widzieliście większe... Nie w wielkości przecież siła. Kościół tak naprawdę jest pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego i od 1993 roku służy katolikom. Ale faktycznie jest największy w mieście. Ma też największy na Węgrzech zegar na wieży.


Wielki Kościół powstał w latach 1774-1799 w stylu klasycystycznym z elementami późnobarokowymi według projektu pijara Gáspára Oszwalda. Znajdziemy na nim płaskorzeźby poświęcone mieszkańcom miasta poległym w czasie rewolucji 1848 roku...


...i w czasie I wojny światowej.


Po przeciwnej stronie placu Kossutha, naprzeciwko ratusza, stoi református templom czyli kościół kalwiński. Powstał w 1683 r., gdy miasto było jeszcze w rękach tureckich (a za chwilę miało przestać być, po tym, co pod Wiedniem zrobił Sobieski). Podobno rzecz udało się załatwić z dworem sułtana za pomocą złota. Czyli łapówką.


I jeszcze jeden ważny budynek w mieście czyli Kolegium Kalwińskie (Reformátús Kollégium). A właściwie dwa. Jeden z 1830, drugi z 1911 roku. Ten młodszy.


Krótki filmik z placu Kossutha z 2006 roku.