piątek, 31 sierpnia 2012

Czy mnie słyszy major Tom?,

Był 20 czerwca 1969 roku. Na Florydzie Neil Armstrong, Buzz Aldrin i Michael Collins kończyli przygotowania do lotu na Księżyc. W Londynie Dawid Bowie kończył nagrywać piosenkę o wyalienowanym pilocie statku kosmicznego. Apollo 11 wystartował 16 lipca, a singel „Space Oddity” trafił na brytyjski rynek muzyczny 11 lipca.
Miniony tydzień poświęciłem tłumaczeniu tej piosenki. Świetnie się gra...


Ziemia – odbiór major Tom
Ziemia – odbiór major Tom
Weź tabletek garść i głowę w kasku schroń
Ziemia – odbiór major Tom
Odliczać zacznij, silnik włącz
Zapłon sprawdź i niech Bóg miłość da ci swą

Tutaj Ziemia – odbiór major Tom
Tak świetnie zdałeś test
A gazety wiedzieć chcą, w co ubrałeś się
Teraz czas z kapsuły wyjść, jeśli chcesz

Tutaj major Tom do Ziemi znów
Przez drzwi przeszedłem już
I unoszę się w przedziwnej próżni tej
A gwiazdy odmieniły dzisiaj się

I znów w cienkiej puszce siedzę tej,
Świat nade mną gdzieś
Błękit Ziemi lśni
I do pracy nie mam nic

Choć tysiące mil jest Ziemia stąd
Spokojny jestem wciąż
Myślę, że mój statek dobrze wie, gdzie kurs ma wziąć
Żonie powiedz, ona wie, tak kocham ją

Ziemia – odbiór major Tom, twój sprzęt już padł,
Wysiadło coś, czy mnie słyszy major Tom?
Czy mnie słyszy major Tom?
Czy mnie słyszy major Tom?
Czy mnie...

Znów latam wokół cienkiej puszki tej,
Świat nade mną gdzieś
Błękit Ziemi lśni
I do pracy nie mam nic...
Olsztyn, 27-31.08.2012



Tak jak Dawid Bowie ma kilkanaście twarzy, tak i „Space Oddity” ma kilkanaście wersji.

Wersja z 1969 roku, bynajmniej nie ta oficjalna:

Wersja z 1970 roku:

Wersja z 1972 roku:

Wersja z 1973 roku (moja ulubiona z tego zestawu, na gitarze Mick Ronson, a za perkusją świetny Aynsley Dunbar, którego ćwierć wieku później miałem okazję widzieć w Warszawie w składzie z Erikiem Burdonem):

Wersja z 1979 roku:

Wersja z lat 90.:

Ale odlot...

Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek

poniedziałek, 20 sierpnia 2012

Odszedł do świętego Franciszka

Był 18 czerwca 1967 roku. Jako ostatni zespół trzydniowego Monterey Pop Festival wystąpił zespół The Mamas & The Papas. Grupa zasłużyła sobie na to. John Phillips (1935-2001), lider grupy, był jednym z organizatorów festiwalu. A zespół, symbolizujący epokę flower power, był wówczas na absolutnym amerykańskim topie.
Gościnnie z The Mamas & The Papas wystąpił Scott McKenzie. Zaśpiewał dwie piosenki, które zamykały cały festiwal. Przedostatnim utworem Monterey Pop Festival było „San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)”. Piosenkę napisał John Phillips, a jego przyjaciel z dzieciństwa Scott McKenzie był „tylko” jej wykonawcą. Występ Scotta zapowiada Mama Cass (1941-1974).

Utwór pojawił się na rynku muzycznym zaledwie miesiąc wcześniej, 13 maja 1967 roku. Na początku lipca trafił na czwarte miejsce Billboard Hot 100. Od tego czasu mówimy Scott McKenzie, a myślimy „San Francisco”. Mówimy „San Francisco”, a myślimy Scott McKenzie. I nic się po 18 sierpnia 2012 roku, gdy Scott McKenzie odszedł do św. Franciszka, nie zmieniło. Amen.
Tak to sobie przetłumaczyłem:

Jeśli jedziesz do San Francisco
Upewnij się, że masz we włosach kwiat
Jeśli jedziesz do San Francisco
Na pewno spotkasz dobrych ludzi tam

Ci, co jadą do San Francisco
Lato miłości odnajdą tam
Na ulicach San Francisco
Dobrzy ludzie we włosach noszą kwiat

Poprzez całą nację
Czuć dziwne wibracje, ludzie są w trakcie
Całą tę generację
Łączą już nowe racje, ludzie są w trakcie, ludzie są w trakcie

Ci, co jadą do San Francisco
Niech sprawdzą czy we włosy wpięli kwiat
Gdy już będziesz w San Francisco
Lato miłości odnajdziesz tam

Gdy już będziesz w San Francisco
Lato miłości odnajdziesz tam
Olsztyn, 20.08.2012



Gitary do ręki, chwyty są proste, można śpiewać. I pamiętajcie – make love, not war...

Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek

niedziela, 19 sierpnia 2012

Szczęście to taka owcza metafora

Gdy Malcolm McDowell w swej Kandydowskiej wędrówce poprzez film „Szczęśliwy człowiek” Lindsaya Andersona natrafia na roztrzęsionego człowieka z przeszczepionym ciałem owcy, można się autentycznie przestraszyć.


Muzyczny początek tego filmu z 1973 roku nie zapowiada takich surrealistycznych atrakcji. Alan Price, do 1965 roku członek The Animals, w życiowej formie. Jeszcze lepszej, niż w 1964 roku, gdy wiadomo, co z kolegami uczynił.


Zainspirowany przez Marka B. przetłumaczyłem „O Lucky Man!”:

Jeśli druha masz takiego, że polegasz na nim
Toś szczęśliwy człek
Jeśli znasz powody, by śmierć 
rzucić i wciąż żyć
Toś szczęśliwy człek

Klecha, poeta i badacz nie wiedzą,
Kościół i posąg, i wieże nie widzą,
Jeśli znasz sekret, niech z niego nie szydzą
I wciąż szczęście miej

Jeśli wiesz, co prawda znaczy na tym starym świecie
Toś szczęśliwy człek
Jeśli wiedza tuli, a nie tak jak łańcuch gniecie
Toś szczęśliwy człek

Próżni, oszuści i mówcy cię mamią
Belfer i klecha sprzedadzą cię tanio
Gdy żaden nie skusi na piekło ni raj
To będziesz szczęście miał

Najlepiej pozostań kim jesteś, tym bądź
Być możesz kim zechcesz, lecz sobą bądź wciąż
I to szczęśliwy człek!
O, tak: szczęśliwy człek!

Olsztyn, 19.08.2012, 3.12.2015



Z jednym szczęśliwym człowiekiem już miałem przyjemność. O ile ten z piosenki Price to taka zgrabna metafora, to ten wyśpiewany przez Grega Lake’a źle skończył.

Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek

sobota, 18 sierpnia 2012

Święta Góra Grabarka

Przed dwoma tysiącami lat świadkami Przemienienia Pańskiego byli apostołowie Piotr, Jakub Starszy i Jan. Dziś i jutro kilkanaście tysięcy prawosławnych na Świętej Górze Grabarce wraz z Cyrylem I obchodzi Święto Przemienienia Pańskiego. W Grabarce kalendarz juliański pokazuje 5 sierpnia 2012 roku.


Tak się złożyło, że byłem wiosną na Grabarce. Lubię takie koincydencje, pozwalają człowiekowi poczuć, że obok niego dzieje się historia.


Góra Grabarka położona w pobliżu wsi o tej samej w województwie podlaskim to najważniejsze miejsce polskiego prawosławia.


Historia świętości tego miejsca sięga 1710 roku, gdy góra i pobliskie źródło przyniosły ocalenie z zarazy cholery zgromadzonym tam mieszkańcom Siemiatycz. Sceptycy mówią, że skoro epidemia wybuchła latem, to nic dziwnego, iż zakończyła się zimą, zwłaszcza gdy mieszkańcy opuścili miasto (klasyczne rozśrodkowanie ludności). Ale sceptycyzm zostawmy na inne okazje...


Ważniejsze dziś jest objawienie, jakiego w 1710 roku doświadczył siemiatyczanin. Ratunkiem przed epidemią miało być udanie się z krzyżem na Grabarkę. Na górze każdy, kto napił się wody ze źródełka, ocalał.


Powojenna zmiana granic spowodowała, że polskie prawosławie nie miało żeńskiego klasztoru. 27 listopada 1947 roku na Grabarce powstał więc żeński monaster Świętych Marty i Marii.


Główną świątynią Grabarki jest cerkiew Przemienienia Pańskiego.


Obecny jej budynek pochodzi z 1998 roku. Poprzedni spłonął w wyniku podpalenia nocą z 12 na 13 lipca 1990 roku.


Najwięcej pielgrzymek na Świętą Górę Grabarkę przybywa z okazji Święta Przemienienia Pańskiego.


W Polsce mieszka ponad pół miliona prawosławnych. Jakże często mylimy to wyznanie z grekokatolicyzmem. Może wizyta Cyryla I to zmieni.

wtorek, 14 sierpnia 2012

Nie gniewaj się, Marcin

Lucille Jeter miała 16 i pół roku, gdy wyszła za mąż za 23-letniego Jamesa. Miała 17 lat, gdy urodziła syna, pierwsze ze swych sześciorga dzieci. Miała 26 lat, gdy się rozwiodła. Miała 33 lata, gdy 2 lutego 1958 roku zmarła. Jej pierwsze dziecko to James Marshall Hendrix.
W 1967 roku, dziewięć lat po śmierci matki, Jimi Hendrix nagrał poświęconą jej piosenkę. Podmiot liryczny trudny do odgadnięcia bez podpowiedzi. Brzmi jak najsłodszy erotyk. Uwaga na kompleks Edypa!
W zastępstwie Hendriksa śpiewa Sean Lennon, wspiera Matthieu Chedid:


Tak to sobie przetłumaczyłem wczoraj i dziś.


Ona idzie pośród chmur
W głowie kręci się cyrkowy wóz
Paź królowej, zebry i księżyc, i z bajki głos
To wszystko, o czym myśli wciąż,
Gdy wiatr ściga ją

Gdy mi źle, odwiedza mnie
Uśmiechów sto za darmo mi śle
Już dobrze, mówi, dobrze jest,
Bierz ode mnie, co tylko chcesz, każdą rzecz
Każdą rzecz
Skrzydełko leć

Olsztyn, 13-14.08.2012

Z licznych wykonań wybieram kilka, które mnie najbardziej przekonują. Oczywiście Czesław Niemen i Tomasz Kciuk.


Stevie Ray Vaughan, bez słów. Ale za to z gitarą.


I legendarna wersja Derek and the Dominos (znaczy się Eric Clapton i Duane Allman z trzema jeszcze innymi, mniej znanymi, panami).


Wersji Stinga nie lubię (Marcin, sorry).

No to może jeszcze wersja instrumentalna, zupełnie z innej beczki. Artur Dutkiewicz Trio na koncercie w Olsztynie 1.08.2009 r.


Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek

piątek, 3 sierpnia 2012

Meteorologia dzieci kwiatów

Zespół Creedence Clearwater Revival dał niezły występ na Woodstock w 1969 roku, ale mało kto o tym wie. Występowali 16 sierpnia, a właściwie już 17 sierpnia, bo na scenę weszli pół godziny po północy. Po nich wystąpili jeszcze Janis Joplin, Sly and the Family Stone, The Who i o ósmej rano (!) Jefferson Airplane.
Nagrań CCR nie ma jednak na słynnym filmie „Woodstock” ani na płycie. Podobno nie były zbyt dobre w ocenie zespołu. To i tak lepiej, niż w przypadku Keef Hartley Band, którego menedżer zabronił filmować występ bez odpowiedniej zapłaty. No i nie przeszli do historii.
Po latach John Fogerty powiedział, że inspiracją do napisania „Who'll Stop the Rain” był właśnie pobyt na deszczowym Woodstock.
A ja tak to sobie wczoraj i dziś przetłumaczyłem:


Odkąd to pamiętam, deszcz ciągle padał tak
Tajemnicze chmury na ziemi siały strach
Ludzie przez stulecia szukali słońca gdzieś
I wciąż nie wiem, ciągle nie wiem, kto wstrzyma deszcz

Ruszyłem do Wirginii przed burzą znaleźć schron
Zaufałem bajce, wieże rosły w krąg
Pięcioletnie plany, wpadłem w złotą sieć
I wciąż nie wiem, ciągle nie wiem, kto wstrzyma deszcz

Piewców głos mi mówił, jak radośniej żyć
Tłum się rzucił wspólnie, chcąc się w cieple skryć
Ciągle deszcz zacinał, zraszał oczy me
I wciąż nie wiem, ciągle nie wiem, kto wstrzyma deszcz
Olsztyn, 2-3.08.2012


Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek