czwartek, 25 listopada 2010

Golgoty nie widać

W Jerozolimie nie ma już góry Golgota. Tzn. jest, ale jej nie widać. Wzgórze przez dwa tysiące lat przykryły kolejne warstwy budowli. Ale czyż najważniejsze nie bywa ukryte dla oczu?

Doskonale za to widoczna jest Via Dolorosa czyli Droga Cierpienia (via, viae – „droga”, dolor, doloris – „ból”). Nikt jej specjalnie nie zbudował. Ukształtowała się przez blisko dwa tysiące lat w mieście, które cały czas żyje. Z coraz to innymi mieszkańcami, dodajmy...


W 326 roku św. Helena, matka cesarza Konstantyna, pielgrzymowała do Jerozolimy, chcąc odnaleźć Krzyż i Grób. Zapoczątkowała tradycję wędrówki drogą, jaką Chrystus przeszedł od miejsca skazania do miejsca ukrzyżowania. Za przyczyną św. Heleny powstały stacje Drogi Krzyżowej. Droga i stacje zmieniały się przez stulecia. Stacje nie są punktami opisanymi krok po kroku w Ewangeliach. Po części to interpretacja, odczytanie. Tradycyjna liczba stacji to 14. Ale w Jerozolimie jest i stacja 15 – pusty Grób.


Dziś Via Dolorosa liczy podobno 1445 kroków. Piszę podobno, bo całej nie przeszedłem. No i krok krokowi nierówny... W piątki o godz. 15.00 franciszkanie odprawiają „oficjalną” Drogę Krzyżową. Ale ludzie chodzą tędy „prywatnie” każdego dnia. Na przykład w czwartek, jak my.

Zaczęliśmy od stacji III, przechodząc przez Dzielnicę Muzułmańską ulicą El Wad HaGai spod Ściany Płaczu do Via Dolorosa.


Via, viae – „droga”. Dolor, doloris – „ból”.


Stacja I – Jezus skazany na śmierć.
Piłat pytał ich: „Co więc złego uczynił?” Lecz oni jeszcze głośniej krzyczeli: „Ukrzyżuj Go!” Wtedy Piłat, chcąc zadowolić tłum, uwolnił im Barabasza, Jezusa zaś kazał ubiczować i wydał na ukrzyżowanie. Mk 15, 14-15.

Droga Krzyżowa zaczyna się w Dzielnicy Muzułmańskiej, niedaleko Bramy Lwów, a konkretnie na dziedzińcu szkoły Omariya, muzułmańskiej rzecz jasna. W czasach rzymskich była tu twierdza Antonia.


Stacja II – Jezus bierze krzyż na swoje ramiona.
Zabrali zatem Jezusa. A On sam dźwigając krzyż wyszedł na miejsce zwane Miejscem Czaszki, które po hebrajsku nazywa się Golgota. J 19, 17.

Stacja znajduje się przy Kaplicy Skazania. Niedaleko jest Kaplica Biczowania.


Stacja III – Jezus pierwszy raz upada pod krzyżem.
Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu (...). Lk 2, 34.

Polski akcent na Drodze Krzyżowej. Kaplicę zbudowali (odnowili) w latach 1941-1946 żołnierze armii Andersa i polscy emigranci. W środku znajduje się marmurowa płaskorzeźba przedstawiająca upadającego pod krzyżem Jezusa. Jej autorem jest Tadeusz Zieliński.


III stacją opiekuje się Kościół ormiański, ale wiele osób (nie tylko Polaków) nazywa to miejsce stacją polską.


Nawet Jerzy się w tej sprawie myli. Ale od razu poprawia.


Wnętrze kościoła. Jerzy wyjaśnia różnicę między kościołem łacińskim i ortodoksyjnym.


Wnętrze kościoła. Jerzy opowiada o spotkaniu Jezusa z Matką.


Wewnątrz kościoła rzeźba przedstawiająca spotkanie Jezusa z Matką.


Stacja IV – Jezus spotyka swoją Matkę.
Symeon zaś błogosławił Ich i rzekł do Maryi, Matki Jego: „Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, któremu sprzeciwiać się będą. A Twoją duszę miecz przeniknie, aby na jaw wyszły zamysły serc wielu”. Łk 2, 34-35.

Stację IV również wystawili Polacy. Przyczynił się do tego ksiądz Stefan Pietruszka-Jabłonowski. Mała kapliczka na murze powstała w 1957 roku. Nie widziałem...


Stacja V – Szymon Cyrenejczyk pomaga Jezusowi nieść krzyż.
Gdy Go wyprowadzili, zatrzymali niejakiego Szymona z Cyreny, który wracał z pola, i włożyli na niego krzyż, aby go niósł za Jezusem. Łk 23, 26.

Tu zaczyna się strome podejście na Golgotę. W tym miejscu jest mała kaplica franciszkanów. Napis mówi: Simoni Cyranneo crux imponitur (Szymon Cyrenejczyk krzyżem obciążony).


Stacja VI – Weronika ociera Jezusowi twarz.
Nie miał On wdzięku ani też blasku, aby na Niego popatrzeć, ani wyglądu, by się nam podobał. Wzgardzony i odepchnięty przez ludzi, Mąż boleści, oswojony z cierpieniem, jak ktoś, przed kim się twarze zakrywa, wzgardzony tak, iż mieliśmy Go za nic. Iz 53, 2-3.

Stacja w miejscu greckokatolickiej kaplicy z 1895 roku (odremontowanej w 1953 roku).

To nie stacja. To sklepik. Zamknięty.


W drodze do VI stacji.


Pomiędzy stacjami VI i VII przyłączyłem się bezwiednie do pielgrzymów...


Stacja VII – Jezus drugi raz upada pod krzyżem.
Lecz On był przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie. Iz 53,5.

Stacja w miejscu dwóch połączonych kaplic. W tym miejscu dwa tysiące lat temu kończyło się miasto.


Stacja VIII – Jezus pociesza płaczące niewiasty.
A szło za Nim mnóstwo ludu, także kobiety, które zawodziły i płakały nad Nim. Lecz Jezus zwrócił się do nich i rzekł: „Córki jerozolimskie, nie płaczcie nade Mną; płaczcie raczej nad sobą i nad waszymi dziećmi!”. Łk 23, 27-28.

Ostatnie metry przed Golgotą. W murze grecko-prawosławnego klasztoru św. Karalambosa umieszczono mały czarny kamień z krzyżem i greckim napisem IC XC NIKA (Jezus Chrystus zwycięża).


Stacja IX – Jezus trzeci raz upada pod krzyżem.
Hańba złamała moje serce i sił mi zabrakło, na współczującego czekałem, ale go nie było, i na pocieszających, lecz ich nie znalazłem. Ps 69, 21.

Ostatnia stacja przed Bazyliką Grobu Pańskiego. Umieszczona w pobliżu wejścia do koptyjskiego kościoła św. Heleny.


Jerzy wyjaśnia tajemnicę status quo Bazyliki Grobu Pańskiego.


Ale do Bazyliki Grobu Pańskiego przechodzi się przez inny budynek. Jest to koptyjski klasztor św. Antoniego założony w 325 roku (budynek na pewno młodszy).


Jesteśmy na terenie klasztoru.


Wewnątrz klasztoru.


Stacja X – Jezus z szat obnażony.
Dali Mu pić wino zaprawione goryczą. Skosztował, ale nie chciał pić. ...rozdzielili między siebie Jego szaty, rzucając o nie losy. Mt 27, 34-35.

Po przejściu przez koptyjski klasztor...


...trafiamy na placyk przed Bazyliką.


Dziedziniec Bazyliki Grobu Pańskiego.


Stacja X znajduje się po prawej stronie od wejścia do Bazyliki Grobu Pańskiego w łacińskiej Kaplicy Obnażenia. Wchodzi się po stromych schodach na wysokość 5 metrów.

Stacja XI – Jezus do krzyża przybity.
Ukrzyżowali tam Jego i złoczyńców, jednego po prawej, drugiego po lewej Jego stronie. Lecz Jezus mówił: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą co czynią”. Łk 23, 33-34.

Stacja XI jest w tym samym miejscu, co stacja X czyli prawie bezpośrednio nad Golgotą. Prawie, bo dokładnie w miejscu, gdzie stał Krzyż jest obecnie kaplica prawosławna. Nad skałą Golgoty jest ołtarz. Skały można dotknąć przez otwór pod ołtarzem.

Pod Golgotą i na Golgocie.


Stacja XII – Jezus umiera na Krzyżu.
O godzinie dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: „Eloi, Eloi, lema sabachthani”, to znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił?”. Mk 15, 34.

Stacja XII znajduje się w Kaplicy Ukrzyżowania w miejscu, gdzie stał Krzyż.

Pęknięta skała Golgoty.


Stacja XIII – Jezus zdjęty z krzyża.

Potem Józef z Arymatei, który był uczniem Jezusa, lecz ukrytym z obawy przed Żydami, poprosił Piłata, aby mógł zabrać ciało Jezusa. A Piłat zezwolił. Poszedł więc i zabrał Jego ciało. J 19, 38.

Stacja XIII to niewielki ołtarz Matki Boskiej Bolesnej. Z tą stacją związany jest też Kamień Namaszczenia czyli płyta, na której Józef z Arymatei i Nikodem położyli ciało Jezusa, namaścili wonnościami i owinęli w płótno (całun). Kamień leży na dole poniżej Golgoty.


W grobowcu Józefa z Arymatei.


Stacja XIV – Jezus złożony do grobu.
A na miejscu, gdzie Go ukrzyżowano, był ogród, w ogrodzie zaś nowy grób, w którym jeszcze nie złożono nikogo. Tam to więc, ze względu na żydowski dzień Przygotowania, złożono Jezusa, bo grób znajdował się w pobliżu. J 19, 41-42.

Stacja XIV to Kaplica Grobu Bożego. Nad kaplicą znajduje się kopuła Bazyliki. To miejsce ma grecką nazwę Anastasis (Zmartwychwstanie). Przed wejściem do grobu jest Kaplica Anioła. Tu Maria Magdalena zobaczyła anioła (anioły), zamiast spodziewanego ciała Jezusa. Jest też fragment kamienia z grobu.

Kopuła Bazyliki.


Wnętrze Grobu.


Kaplica Grobu Bożego.


Stacja XV – pusty Grób.
Anioł zaś przemówił do niewiast: „Wy się nie bójcie! Gdyż wiem, że szukacie Jezusa Ukrzyżowanego. Nie ma Go tu, bo zmartwychwstał, jak powiedział. Chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał!”. Mt 28, 5-6.

Czymże byłaby cała Droga Krzyżowa, gdyby w Grobie było Ciało?

Kaplica Znalezienia Krzyża czyli cysterna. Miejsce, w którym św. Helena odnalazła Krzyż. To już nie jest Via Dolorosa, ale miejsce też ważne.