czwartek, 18 września 1997

W dolinie, czyli w kotlinie

Dolina Katmandu leży na wysokości 1500 metrów nad poziomem morza. Ładna mi dolina. Ale skoro wokół góry na kilka kilometrów, to marne półtora kilometra musi zadowolić się mianem doliny. Zresztą w całej tej nomenklaturze geograficznej liczy się wysokość względna, a nie jakieś odległe o tysiące kilometrów morze.


A w 1997 roku liczyło się też to, że w Nepalu toczyła wojna domowa, w której maoiści dążyli do przejęcia władzy. Mogli nas od razu zapytać o ten cały komunizm, a nie męczyć się jeszcze 10 lat aż obalą monarchię (która zresztą sama sobie pomogła rozstrzeliwując się w 2001 roku) i wprowadzą republikę.


W Dolinie Katmandu, zwanej też Kotliną Katmandu, co lepiej opisuje sytuację geograficzną, leży m.in. Patan, jedno z najstarszych i największych nepalskich miast.


W Patanie jest pałac królewski, którego początki sięgają IX wieku, a ostatnie przeróbki pochodzą z XVII stulecia, ale to nie tę budowlę zamieszkiwał Gyanendra Bir Bikram Shah Dev, ostatni król Nepalu (11 czerwca 2008 roku opuszczał na zawsze swój pałac, ale w Katmandu).


Patan zostało założone w III wieku naszej ery, czyli czasach królestwa Kiratów. Potem było rozwijane przez kolejne dynastie – Liććhawich w VI wieku i Mallów rządzących Nepalem od XII do XVIII wieku. Jednym z władców dynastii Mallów był król Yoga Narendra Malla, który rządził państwem w latach 1685–1705. To jego statua na placu Durbar.


Pierwotna nazwa miasta Lalitpur oznacza Piękne Miasto, chociaż Lalit wedle legendy to również imię rolnika, który wraz z dwoma towarzyszami miał przyprowadzić do Doliny Katmandu aż z Assam w Indiach buddyjskie bóstwo Rato Machchhindranath. Chodziło o walkę z suszą. Ale to nie jest to bóstwo, to oczywiście Kryszna.


Posąg Kryszny również przed świątynią Harihara (bóstwo łączące w sobie Wisznu i Śiwę) z lat 1704-1705.


Obecny wygląd zabytkowej części miasta skupionej wokół placu Durbar pochodzi ze średniowiecza. Oczywiście naszego średniowiecza, chociaż w Nepalu pewne zjawiska (rozbicie dzielnicowe) były podobne. Ale początek rządów Mallów to raczej wieki złote.


Złota świątynia (złoty klasztor) swój początek ma w XII wieku, ale obecny wygląd jest o kilkaset lat młodszy.


Krishna Mandir, czyli świątynia Kryszny.


I na koniec dwa sympatyczne lewki. A może nie lewki i może nie sympatyczne. Pozory mylą.