piątek, 27 stycznia 2017

Wąs czy Jones?

Dziś miała mieć miejsce premiera płyty „Niepotrzebna pogodynka, żeby znać kierunek wiatru” zespołu Dylan.pl, który nieśpiesznie, od jakichś dwóch lat, przygotowuje się do wydania tego albumu z polskimi wersjami pieśni Boba Dylana w tłumaczeniach Filipa Łobodzińskiego (zapowiadana na 27 stycznia premiera przesuwa się, podobno na luty...). Po drodze przydarzył im się oczywiście Nobel dla Dylana... Na podwójną płytę trafi 29 utworów. Filip Łobodziński zajmuje się Dylanem od wielu lat, przetłumaczył pewnie ze trzy miliardy jego piosenek, ja zaledwie dziesięć. Cztery te same, jakie znajdują się na płycie („Ballad of a Thin Man”, „Like A Rolling Stone”, „Mr. Tambourine Man” i „Subterranean Homesick Blues”). Z tej ostatniej wywodzi się zresztą tytuł albumu („Niepotrzebna pogodynka, żeby znać kierunek wiatru” w mojej wersji to: „Zbędne Pogodynki są, żebyś wiedział wieje skąd”).
Na blogu zespołu Filip publikował od kilku miesięcy przetłumaczone teksty, omawiał warsztat tłumacza i zwierzał się z rozterek związanych z próbą złapania balansu między precyzyjnym oddaniem myśli poety, a potrzebami piosenki (rym, rytm, akcenty, brzmienie słów). Jako autor prawie trzystu tłumaczeń doskonale te rozterki rozumiem... Pozwoliłem sobie zestawić jedno z moich tłumaczeń z tłumaczeniem bardziej doświadczonego i bardziej znanego kolegi. Nie wysilę się na obiektywizm, więc nie oceniam, które lepsze. Fascynuję się natomiast tym, że to samo można wyrazić na wiele sposobów. Potęga języka.


You walk into the room with your pencil in your hand
W pokoju chodzisz już z ołówkiem w dłoni swej
Wchodzisz pan do pokoju, zadbałeś, by notes wziąć
You see somebody naked and you say, „Who is that man?”
Widzisz ktoś nagi siedzi i pytasz: „Kim jest ten człek?”
Widzisz nagą postać, pytasz: „Co to za gość?”
You try so hard but you don't understand
Starasz się tak, nie pojmiesz tego lecz
I choć się starasz, jesteś ogłupiały dość
Just what you'll say when you get home
Co masz w domu rzec, gdy wrócisz doń
Co powiesz, gdy do domu wrócisz stąd?
Because something is happening here but you don't know what it is
Ponieważ dzieje się tu coś, lecz ty nie wiesz wcale co
Bo coś tu jest grane, a pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

You raise up your head and you ask, „Is this where it is?”
Podnosisz głowę więc i pytasz: „Czy to jest gdzie jest?”
Łeb podnosisz pan, pytasz: „Jaki to ma sens?”
And somebody points to you and says „It's his”
Wskazuje cię ktoś i mówi „To jego jest”
Ktoś pokazuje cię palcem, mówiąc: „O, to ten”
And you say, „What's mine?” And somebody else says, „Where what is?”
Mówisz więc „Moje co?”, a inny mówi: „Gdzie co jest?”
Ty pytasz: „Co ja?”, a ktoś inny: „Ale co ma sens?”
And you say, „Oh my God I here all alone?”
Mówisz więc „Boże mój, czy jestem tu sam wciąż?”
Wołasz: „Boże, sam tu jestem, co za los!”
But something is happening and you don't know what it is
Lecz przecież dzieje się tu coś, a ty nie wiesz wcale co
Ale coś jest grane i pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones ?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

You hand in your ticket and you go watch the geek
Więc masz już swój bilet, dziwaka pokażą ci
Na występ cudaka z biletem w dłoni gnasz
Who immediately walks up to you when he hears you speak
Co natychmiast podchodzi tu, gdy słyszy, co mówisz i
Ledwie się pan odezwiesz, jesteś z nim twarzą w twarz
And says, „How does it feel to be such a freak?”
Pyta: „Jak to jest być świrem, być jak ty?”
On mówi: „Jesteś świrem i jak się z tym masz?”
And you say, „Impossible” as he hands you a bone
A ty mówisz: „Niemożliwe”, gdy podaje ci kość
Odpowiadasz: „Wykluczone”, gdy on daje ci dżoint
And something is happening here but you don't know what it is
I przecież dzieje się tu coś, lecz ty nie wiesz wcale co
I coś tu jest grane, lecz pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

You have many contacts
Niejeden kontakt masz
Masz pan mnóstwo cynków
Among the lumberjacks
Wśród drwali, wielu znasz
Od znajomych troglodytów
To get you facts
By fakty znać
Bo na nich liczysz
When somebody attacks your imagination
Gdy w wyobraźnię twoją ktoś się wpieprzy
Gdy młodzi krzyczą, że nie masz racji
But nobody has any respect
Lecz nie szanuje nikt cię
Szacunek umarł, mimo to
Anyway they already expect you
Zresztą oni spodziewają się, że
Wyraźnie mówią ci, że chcą
To just give a check
Ty tylko sprawdzisz
Żebyś dał pan dużą kasę
To tax-deductible charity organizations
O ile dobroczynność twój podatek zmniejszy
Na zwalniającą z podatku dobroczynną fundację

You've been with the professors and they've all liked your looks
Wśród profesorów żyłeś więc, podobał się im wygląd twój
Akademicy cię lubią za twój wygląd i bon ton
With great lawyers you have discussed lepers and crooks
Z prawnikami spierałeś się kto ma trąd, a kto jest zbój
Z mecenasami omawiasz przekręty, powódź i trąd
You've been through all of F. Scott Fitzgerald's books
Przebrnąłeś przez każdy tom, przez wszystkich książek Fitzgeralda zbiór
Ostatniego z wielkich pisarzy znasz na pamięć każdy tom
You're very well read it's well known
Tak dużo już wiesz, wiedzą to
Oczytany jesteś pan jak mało kto
But something is happening here and you don't know what it is
Lecz przecież dzieje się tu coś, a ty nie wiesz wcale co
Ale coś tu jest grane, a pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

Well, the sword swallower, he comes up to you and then he kneels
Wnet połykacz mieczy zbliża się tu już, wtem klęka i
Połykacz mieczy klęka, robi krzyża znak
He crosses himself and then he clicks his high heels
Znak krzyża robi w mig, z obcasów strzela ci
Stuka obcasami, a widząc, żeś pan zbladł
And without further notice he asks you how it feels
I bez zapowiadania cię pyta, jak to jest
Bez ostrzeżenia pyta: „No i jak?”
And he says, „Here is your throat back thanks for the loan”
I mówi: „Zwracam ci gardło, dzięki za pożyczkę twą”
I dodaje: „Zwracam gardło, oddaję, com wziął”
And you know something is happening but you don't know what it is
I wszak wiesz, że dzieje się tu coś, lecz ty nie wiesz wcale co
I pan wiesz, że coś tu jest grane, lecz pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

Now you see this one-eyed midget shouting the word „Now”
A jednooki karzeł drze się, że „Już czas!”
Jednooki karzeł wrzeszczy słowo „JUŻ”
And you say, „For what reason?” and he says, „How?”
Więc ty pytasz „Dlaczego?”, a on pyta „Jak?”
Pan pytasz: „Dlaczego?”, on na to mówi: „Cóż”
And you say, „What does this mean?” and he screams back, „You're a cow!
Więc pytasz „O co chodzi w tym?” Że jesteś krową, krzyczy on
Pan pytasz: „O co chodzi”, on krzyczy: „Weź się rusz,
Give me some milk or else go home”
„Mleka daj mi lub idź już stąd”
Ty krowo, dawaj mleka albo won”
And you know something is happening but you don't know what it is
I wszak wiesz, że dzieje się tu coś, ale nie wiesz wcale co
A pan wiesz, że coś tu jest grane, lecz pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

Well, you walk into the room like a camel and then you frown
Więc w pokoju chodzisz już jak ten wielbłąd i marszczysz brwi
Wchodzisz pan do pokoju niczym wielbłąd i marszczysz brwi
You put your eyes in your pocket and your nose on the ground
Do kieszeni pchasz swoje oczy i z nosem przy ziemi tkwisz
Do kieszeni oczy odkładasz, a nos na ziemię koło drzwi
There ought to be a law against you comin' around
Powinno prawo wziąć przeciwko tobie front
Ustawa by się przydała, co by zabroniła ci
You should be made to wear earphones
I zmusić cię – słuchawki noś
Bez słuchawek samopas chodzić wciąż
Because something is happening and you don't know what it is
Ponieważ dzieje się tu coś, lecz ty nie wiesz wcale co
Bo coś tu jest grane i pan nie wiesz, co to jest
Do you, Mister Jones?
Czyż nie, panie Jones?
Prawda, panie Wąs?

Bob Dylan, 1965
Robert Zienkiewicz, 1.01-8.08.2015
Filip Łobodziński, lipiec 2014

Horacy Tłumacy - na Facebooku
Horacy Tłumacy - na YT
Horacy Tłumacy - lista przetłumaczonych piosenek