wtorek, 12 kwietnia 2016

Przez kraj przepłynęła wielka szwedzka rzeka

Jak uczcić 1050-lecie państwowości polskiej? Mógłbym zrobić 1050 pompek na jednej ręce, ale przygotowałem liczącą 1050 wersów interpretację dziejów Polski. Zacząłem w 2013 roku, w 2016 roku kończę (czy więcej w tym konsekwencji, czy lenistwa...).
Teraz część szósta, czyli czas królów elekcyjnych.

Historia Polski w 1050 wersach - część VI (1572-1795 - vol. 1)


eACD
W głowie ci wciąż piszczy obywatel Piszczyk
eACD
Bo polska historia to żadna teoria
eACD
Żeby ją zrozumieć, musisz dać się uwieść
Ae
Swojej wyobraźni, choć to może drażnić

eACD
Henryk chciał królestwa, ale bez królowej
eACD
Nie dlatego uciekł z Polski nocą ciemną
eACD
Nie zrozumiał ludzi w swej ojczyźnie nowej
Ae
Sto lat za Francuzem? Czy aby na pewno...

eACD
Habsburg może wziąłby koronę z posagiem
eACD
Ale już żonaty, więc obiecał syna
eACD
Król niemiecki szlachcie wszak nie będzie bratem
Ae
Anna w roli Piasta rządy więc zaczyna

eACD
W pakiecie z koroną mąż jest z Siedmiogrodu
eACD
Woli casus belli król od ars amandi
eACD
W Gdańsku przywołuje mieszczan do porządku
Ae
Pół roku pod Pskowem, odbite Inflanty

eACD
Słowa króla w Polsce mają jeszcze siłę
eACD
Martwy pies nie gryzie, kanclerz wie, co robić
eACD
Na wawelskim wzgórzu ścinają banitę
Ae
Samuel Zborowski władcy nie zagrozi

eACD
Na elekcji szlachta znów nie chce Habsburga
eACD
Nowy władca płynie przez fale Bałtyku
eACD
Zygmunt nie zapomni szwedzkiego podwórka
Ae
Zrodzony w niewoli u wujka Eryka

eACD
Mógłby rządzić Szwecją, lecz był katolikiem
eACD
Sztokholm mszy wart nie był, lecz czy Kraków wolał
eACD
Namaścił Warszawę na nową stolicę
Ae
Kochał piach Mazowsza czy chciał bliżej morza

eACD
W głowę był raniony, może to przyczyna
eACD
Może słyszał, że tak robią gdzieś na świecie
eACD
Rzucił się na króla wyznawca Kalwina
Ae
Zygmunt ocalony, a Piekarski plecie

eACD
Wierny papieżowi, zwalczał heretyków
eACD
Unię szwedzką stracił, lecz brzeską zabłysnął
eACD
Z prawosławnych zrobił posłusznych unitów
Ae
Brał w tym udział Pociej, skądś znam to nazwisko

eACD
Nim powstał Chmielnicki dwa są ostrzeżenia
eACD
Kosiński był pierwszy, Nalewajko drugi
eACD
Kozacy też naród, chcą by ich doceniać
Ae
Ważny jest wszak język, w jakim pan twój mówi

eACD
Kircholm niczym Grunwald był niedokończony
eACD
Husaria z hetmanem zrobiła, co swoje
eACD
Lecz zbyt mało bitwy wygrywać i wojny
Ae
Trzeba jeszcze umieć wygrać dobrze rozejm

eACD
Od dziecka chowany na następcę tronu
eACD
Mógł swym majestatem różne kraje łączyć
eACD
Nosząc w sobie Wazów krew i Jagiellonów
Ae
Był o krok od unii, może o pół wiorsty

eACD
Bo mszy może warta była Moskwa w smucie
eACD
Nie za takie rzeczy zmieniało się wiarę
eACD
Gdyby młody książę mógł bojarom przyrzec
Ae
Byłby polski królem i moskiewskim carem

eACD
Nie przyrzekł bojarom, ruszył Turka siekać
eACD
Czy chciał bronić Polski, czy najświętszej wiary
eACD
Berła jeszcze nie miał, lecz nie będzie czekał
Ae
Królewicz choć chory, pod Chocimiem radził

eACD
Zdrowie dopisuje, więc rusza na zachód
eACD
Gdy miał mieć paszport, to na Snopkowskiego
eACD
Odwiedza papieża, odwiedza monarchów
Ae
Uczy się być władcą, wkrótce Polska jego

eACD
Dziedziczy koronę i z Moskwą problemy
eACD
Smoleńsk uratuje, zda koronę ruską
eACD
Chciałby znów bić Turka, lecz nie będzie świętym
Ae
Ojciec na kolumnie, a Chmielnicki blisko

eACD
Gdyby trzy narody miały równe prawa
eACD
Mógłby Kozak wspierać swą Rzeczpospolitą
eACD
Mógł Polak i Litwin z Ukraińcem stawiać
Ae
Całkiem inne państwo – Kraków, Kijów, Wilno

eACD
Bohdan się ugodził czy sam zdradził siebie
eACD
Na złość zrobić komu chciał w Perejesławiu
eACD
Lepiej jest pod królem czy pod carem lepiej
Ae
Wbił nóż w plecy Polsce, Kozaków nie zbawił

eACD
Wicekról niemalże, kardynał bez święceń
eACD
Trudno było znaleźć dla księcia posadę
eACD
Ostatni był z Wazów, co miał w krwi Jagiełłę
Ae
Wziął po bracie berło i piękną Gonzagę

eACD
Może by nie sięgał po spadek tak hojny
eACD
Gdyby mógł znać przyszłość, wiedzieć, co go czeka
eACD
Z Chmielem miał już wojnę, będą nowe wojny
Ae
Przez kraj przepłynęła wielka szwedzka rzeka

eACD
W głowie ci wciąż piszczy obywatel Piszczyk
eACD
Bo polska historia to żadna teoria
eACD
Żeby ją zrozumieć, musisz dać się uwieść
Ae
Swojej wyobraźni, choć to może drażnić
Olsztyn, 26.01-11.04.2013, 6.10.2013, 19.01.2014, 26.10.2014, 31.03.2016

* Wersy 517-592.
* Kilka dat: 1566, 20.06.1566, 1573, 1574, 18.06.1574, 1575, 1576, 1.05.1576, 1581, 1584, 26.05.1584, 1587, 19.08.1587, 1591, 1592, 1594, 1596, 1599, 1600, 1605, 27.09.1605, 1611, 1620, 1621, 1624, 1632, 1633, 1634, 154.06.1634, 1638, 1648, 1654, 1655.
* Kilka nazwisk i wydarzeń: Adam Hipacy Pociej, Anna Jagiellonka, bitwa pod Chocimiem, bitwa pod Kircholmem, Bohdan Chmielnicki, elekcja 1573, elekcja 1575, elekcja 1587, Ernest Habsburg, Eryk XIV Waza, Ferdynand II Habsburg, Henryk III Walezy, Jan Zamoyski, Maksymilian II Habsburg, Maksymilian III Habsburg, Michał Piekarski, oblężenie Pskowa, powstanie Kosińskiego, powstanie Nalewajki, przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy, Samuel Zborowski, Stefan Batory, unia brzeska, unia polsko-szwedzka, Urban VIII, wielka smuta, Władysław IV Waza, wojna polsko-szwedzka, wojna polsko-turecka, wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem, Zygmunt III Waza.
Horacy Pisaty - lista moich piosenek